طبيعت مرد
'  Outdoor Man  '
دوشنبه ۱٤ دی ،۱۳۸۳
آتش افروزی- قسمت آخر

شروع كار :

 

يكي از مهمترين و اولين نكاتي كه بايد به آن توجه نمود اين است كه انتهاي دستك در حين چرخش در سوكت ، كمترين اصطكاك ممكنه را توليد نمايد. براي دستيابي به اين هدف، از يك روانكار يا روغن سبك در انتهاي دستك و داخل سوكت استفاده نماييد. شايد اين سئوال پيش آيد كه در شرايط اضطراري، روغن روانكار چگونه تهيه كنيم؟ جواب خيلي ساده است! منبع اين روغن خود شما هستيد! چربي روي صورت و همچنين چربي روي موهاي سر،بسيار خوب در اين ضمينه عمل مي كنند. همچنين صمغ سفت نشده كاج نيز انتخاب نسبتا خوبي به شمار مي آيد.

براي شروع،‌تخته ذغال ساز را در جاي صافي روي زمين قرار دهيد. كف پاي چپ خود را محكم روي انتهاي آن قرار داده و روي زانوي راست خود زانو بزنيد تا روي تخته مسلط شويد. سپس، زه كمان را 3 تا 4 بار دور قسمت مياني دستك بچرخانيد.افزايش تعداد دورهاي زه روي دستك ، باعث پخش شدن بهتر فشار روي بخش بيشتري از طول دستك مي گردد.( اهميت اين موضوع زماني رخ مي نماياند كه دستك شما از جنس خوبي نبوده و در اثر فشار وارده بشكند! انجام اين كار باعث پيش گيري از شكستن دستك مي شود.)

سپس انتهايي متحرك زه را آن قدر كشيده و محكم كنيد كه حس نماييد چوبدستك مي خواهد چرخيده و از دست شما خارج شود. و گره  بولين را محكم مي نماييم.

حال، نوك دستك را روي تخته ذغال قرار داده و انتهاي آن را نيز داخل كاسه سوكت نماييد.( جهت انجام صحيح اين عمل ،شكل 4 را به دقت مطالعه نماييد)

براي چرخانيدن دستك، ابتدا با يك حركت نرم، آهسته و يكنواخت شروع نماييد. سپس همزمان با فزايش سرعت حركت كمان و دستك ، فشاري سبك تا متوسط را نيز روي سوكت اعمال مي نماييم.

پس از مدت كوتاهي ، خاكه ذغال و احتمالا مقداري دود توليد خواهد شد.

در اينجا هدف ، حفر يك سوراخ كاسه اي شكل بر روي تخته ذغال ساز مي باشد. با اين ديد ، كه دستك نبايد نه از داخل سوكت و نه از روي تخته به بيرون بپرد.

چرخانيدن دستك را تا جايي ادامه دهيد كه اثر كاملا واضح و عميقي روي تخته باقي گذارد.( اما نه به آن مقداري كه واقعا تخته را سوراخ نمايد!)

 

ايجاد شكاف :

 

 

آخرين قدم در راستاي آماده سازي وسايل آتش افروزي به اين روش، بريدن و ايجاد يك شكاف (مطابق شكل 5) در لبه كناري سوراخ حفر شده بر روي تخته ميباشد. اين شكاف بايد صاف و صيغلي و با سطح مقطعي به شكل مثلث باشد. اندازه آن هم تقريبا بايد حدود يك هشتم سطح كل دايره كاسه كه توسط چرخش دستك بوجود آمده،  در نظر گرفته شود. اين شكاف از لبه تخته شروع شده و فقط تا وسط كاسه ادامه مي يابد.(بيشتر از وسط را برش ندهيد)

برش بايد تميز و صيغلي باشد( مطابق شكل 5)

شکل ۴

 

شکل ۵ 

 

 

آمادگي جهت افروختن آتش :

 

 

تمامي مواد سوختي مورد نياز براي مراحل مختلف افروختن آتش، بايد از قبل انتخاب و در دسترس آماده باشند. اين مواد عبارتند از:

1-         آتشگير اوليه يا (Tinder) : كه ميتوان آن را بصورت دسته اي سبك و پوش خورده شكل داده و دردست گرفت. مزيت اين كار در اينست كه توده آتشگير،پخش و پلا نشده و  خورد نمي شود . برخي از اين گونه آتشگير ها عبارتند از: تراشه هاي پوست درخت غان، تراشه هايي از صمغ كاج يا برگهاي خشك سوزني كاج(ترجيها آغشته به صمغ)، تراشه و پوشال خشك چوبهاي ديگر، علف خشك و....

2-         آتشگيرثانويه يا (Kindling) : تركه هايي با كمترين قطر ممكن. حد اكثر به قطر يك مداد.

3-         هسته اصلي يا (Squaw wood): چوبهايي با قطر يك مداد تا حداكثر 7سانتيمتر

4-         توده هيزم آتشگير يا (Bulk Wood): كه عبارتست از كنده هاي چوبي با ابعاد مختلف و بزرگ.

 

ابتدا ، آتشگير ثانويه و هسته اصلي آتش خود را به شكل تي پي* (Teepee)  و مطابق شكل  6 بر قرار نماييد.

مقداري چوب، با اندازه چوبهاي هسته اصلي و همچنين توده هيزم بايد بطور مرتب در نزديكي محل آتش افروزي در دسترس قرار گيرند تا با روشن شدن آتش مورد مصرف واقع گردند. پس از اين مرحله بايد آتشگير اوليه خود را آماده نماييم.

اهميت بيش از حد ي كه براي آماده سازي دسته آتشگير اوليه اي كه بتوان توسط ذغال آتشزنه اوليه (Starter Coal) آن را مشتعل نمود قابل بيان نيست!

پوست درخت غان نمونه خوبي به شمار ميرود. به راحتي شعله ور مي شود. حتي زماني كه مرطوب باشد، ‌بدون هيچ آماده سازي بخصوصي، با نزديك كردن شعله كبريت و يا فندك به آن شعله ور مي گردد. اما در اين روش ( اصطكاكي)و با استفاده از خاك ذغال حاصل از اصطكاك،  اگر بخوبي آماده نشود، تنها عايدي ما دود خواهد بود و هيچگاه شعله اي بدست نخواهد داد.

 

                                                                     شكل 6       

                                                  

آتشگير اوليه بايد كاملا خشك و عاري از هر گونه رطوبت باشد. براي آماده سازي آن، بايد مواد سازنده را در دست بصورت غلطكي چرخانيده و مواد را چلانيد تا زماني كي به صورت اليافي نرم در آيد.

در اثر اين عمل، تراشه هاي بسيار نازكي پديد خواهد آمد كه براحتي مشتعل شده و باعث به آتش كشيدن تمامي دسته مي شود.

اين روش آماده سازي آتشگير اوليه، كه باعث موفقيت در آتش افروزي به روش اصطكاكي مي شود، همچنين بطور قابل ملاحظه اي امكان افروختن آتش در شرايط آب و هوايي مرطوب را بوسيله كبريت ،فندك و يا ساير منابع آتشزا ، افزايش مي دهد.

وقتي دسته آتشگير اوليه آماده شد، آن را داخل تي پي كه ساخته ايد (ر. ك. به شكل 6) قرار دهيد. سپس با استفاده از انگشت اشاره خود ، يك گودي و فرو رفتگي در وسط آن ايجاد كنيد. اين گود رفتگي بايد به اندازه اي باشد كه خاك ذغال حاصل از سايش دستك را  بتوانيم داخل آن بريزيم. قسمتي از آتشگير را كنار مي گذاريم. از اين قسمت كنار گذاشته شده ، پس از تهيه ذغال و ريختن آن در حفره ، براي پوشانيدن روي حفره استفاده مي كنيم.

توجه داشته باشيد كه دسته آتشگير اوليه بايد آنقدر بزرگ باشد  كه بتواند حرارت كافي براي شعله ور شدن آتشگير ثانويه ( كه خود باعث اشتعال چوبهاي قطورتر مي شود.) را توليد نمايد.

 

 

افروختن آتش:

 

با رجوع به دستوراتي كه در بخش( شروع كار) عنوان شد، كار را شروع مي كنيم. رمز موفقيت در انجام صحيح و كنترول شده و قدم به قدم مراحل كار مي باشد.

آرام و عميق تنفس كنيد. عجله را از خود دور نماييد. اولين كار ، قرار دادن يك تكه پوست نازك درخت و يا يك برگ سبز زير تخته اجاق و در قسمت شكاف ايجاد شده مي باشد. اينكار براي هدر نرفتن خاكه ذغال توليد شده روي شكاف تخته مي باشد.

چرخانيدن دستك توسط كمان را به آرامي و با تمركز شروع نماييد. به تدريج سرعت چرخش و فشار وارده بر روي دستك را افزايش دهيد تا سيستم  آتش افروزي شروع به گرم شدن نمايد. پس از مدتي مقدار كمي خاكه ذغال در شكاف  شروع به جمع شدن مي كند و همين جور مقدار كمي دود نيز توليد خواهد شد. بزودي ، مقدار ذغال و دود افزايش قابل ملاحظه اي خواهد يافت. با مشاهده اين وضعيت، سرعت چرخش و همچنين فشار وارده بر روي دستك را بمدت 30 تا 45 ثانيه افزايش دهيد. سپس چرخانيدن دستك را متوقف نموده و بررسي نماييد كه آيا دود از خاكه ذعال توليدي ساطع مي شود يا خير؟( توجه داشته باشيد كه نبايد دستك را از روي تخته بلند نموده يا جا به جا نماييد.) اگر جواب منفي بود، عمل چرخانيدن را از سر گرفته و ادامه دهيد. زماني كه حلقه دود متناوب و ادامه دار روي خاكه ذعال پديد آمد، شما آماده افروختن آتش هستيد!!

 

به صورتي بسيار آرام به ذغال تشكيل شده بدميد و مقداري فرصت دهيد تا به ذغال واقعي و بر افروخته تبديل گردد. پس از اينكه ذغال تشكيل شد،‌تخته را از روي آن برداشته و به كناري بگذاريد. سپس با كمك تيغه جاقو و يا يك تكه چوب يا هر وسيله ممكن، بايد بتوانيد اين ذغال را به داخل حفره ايجاد شده در آتشگير اوليه منتقل نماييد.

سپس، آن قسمت از آتشگير اوليه را كه جداگانه  كنار گذاشته بوديد، ‌به آرامي روي حفره به صورتي قرار دهيد كه روي ذغال را بپوشاند. اطمينان حاصل نماييد كه الياف چوبي با توده ذغال در تماس هستند اما مراقب باشيد كه با فشرده سازي بيش از حد الياف روي ذغال و در اطراف آن، توده ذغال را چند تكه و پخش نسازيد.

حال شروع به دميدن بسيار ملايم به دسته آتشگير اوليه كنيد. زماني كه ذغال به سرخي گراييده و آتشگير شروع به دود كردن نمود، شدت دميدن را افزايش دهيد. زماني كه مقدار زيادي دود ايجاد شد، به شدت به توده بدميد تا ناگهان شعله در آن پديدار شود. به دميدن خود ادامه دهيد تا زماني كه آتشگير ثانويه و هسته اوليه نيز مشتعل شوند.

توجه: پوشانيدن روي خاكه ذعال توسط خرده چوبهاي خشك( مثل پوشال ،  تراشه هاي رنده و ...)، سبزه هاي خشك جنگلي، و يا خاكه ذغال اضافي ، به عنوان بزرگ كننده و توسعه دهنده ذغال(Coal Extender) باعث تشكيل ذغالهاي بزرگتر شده و در نتيجه درصد موفقيت  را در شرايط مرطوب و يا كمبود آتشگير اوليه قابل قبول و ايده آل  ، افزايش قابل ملاحظه اي مي دهد.

براي اين كار، توجه نماييد كه مواد را پس از انتقال خاكه ذغال به داخل حفره آتشگير اضافه نماييد.

 

*******

در اينجا اين مبحث پايان مي يابد. اما ذكر چند نكته را لازم مي دانم:

در عمل ، و زماني كه در دنياي واقعي ،‌مشغول جمع آوري مواد اوليه هستيد و يا مشغول ساخت لوازم و يا خود آتش افروزي و... درسهاي زيادي را فرا خواهيد گرفت كه تجربيات شخصي شما خواهند گرديد.

آنچه كه مسلم است ، در چندين كوشش اوليه ،‌موفقيتي كسب نخواهيد كرد.(احتمالا!)

لازم است كه عامل يا عواملي را كه جلوي موفقيت شما را در عمل ميگيرند، شناسايي، بررسي، و برطرف نموده و دوباره و چند باره كار را شروع نماييد.

وقتي يكبار در شرايط مناسب و دلخواه موفق به توليد ذغال شديد، تمرينات خود را در شرايط سخت تر و غير متعارف تر از سر گيريد تا در شرايط واقعي و دشوار درصد موفقيت خود را بالا تر برده و مهارتهاي خود را افزايش دهيد.

كل جريان عمل آتش افروزي بروش اصطكاكي،  آسان نيست !! اما رضايت حاصل از موفقيت در آن ، ارزش تلاش براي موفقيت را دارد و خاطره بدست آوردن اين تجربه جديد و نه چندان آسان ، در تمام زندگي همراه شما خواهد ماند.........

 

 

 

*يك توضيح خارج از متن در اينجا ضروري مي نمايد: تي پي يا آن چيزي كه در ايران اغلب به نام چادر سرخپوستي شناخته مي شود ،‌عبارتست از پارچه و يا پوستي (نوع اصلي آن از جنس پوست بوفالو بوده است) كه بر روي پايه هايي از  تيرهاي چوبي كه بصورت مخروطي شكل چيده شده بودند كشيده مي شده است. در مورد تي پي و تكنيك ساخت آن اگر انشا الله عمري باقي بود،‌حتما مطلب كاملي را خواهم نوشت. در متن حاضر، همانگونه كه از شكل 6 پيداست، منظور نگارنده از بر قرار نمودن آتش به شكل تي پي، برپا نمودن آتش گيرها به شكل يك مخروط تو خالي و در نظر گرفتن يك سوراخ ورودي مي باشد.

 

 

 

طبیعتمرد

[ خانه | آرشيو | پست الكترونيك ]